Blog Post

banner

WELCOME TO ENOUVO SPACE

Read weekly articles from our community.

[RECAP] #EnouvoTGIS – Overthinking, Thiên kiến & Hội chứng Kẻ mạo danh trong Thiết kế

Vừa qua, sự kiện đầu tiên trong chuỗi #EnouvoTGIS (Thank God! It’s sharing time) đã được tổ chức và diễn ra thành công với sự ủng hộ nhiệt tình của người tham dự. Nếu bạn bỏ lỡ sự kiện thú vị này, hãy cùng đọc bài viết bên dưới để tìm hiểu rõ hơn về #EnouvoTGIS và những kiến thức bổ ích về thiết kế đã được chia sẻ bởi Diễn giả nhé!

ý tưởng thiết kế

Nhằm kết nối cộng đồng người trẻ tài năng ngày một đông ở Đà Nẵng và đáp ứng thêm nhu cầu tham gia các buổi chia sẻ của các bạn, chuỗi sự kiện #TGIS bởi ENOUVO Group sẽ được tổ chức với những chủ đề HOT nhất hiện nay xoay quanh chuyện ngành, chuyện nghề.

Với chủ đề “How To Deal With Biases, Overthinking and Imposter Syndrome”, sự kiện đã thu hút được hơn 40 bạn trẻ trong cộng đồng Designers và ngành sáng tạo tại Đà Nẵng.

hội chứng kẻ mạo danh

Từ những kinh nghiệm thực tiễn cùng 10 năm trong nghề Design, anh Sao Nguyễn (Product Designer tại MyPetGo và Rhino Ventures Asia) đã mang tới những chia sẻ cùng ví dụ chân thực mà chạm đến “tiếng lòng” đến các bạn trẻ. 

Đặc biệt, dưới sự dẫn dắt của chị Trang Trần (CEO của ENOUVO Group) ở góc độ Sếp – “chúa tể của những feedback” đã giúp các bạn Designers có cái nhìn đa chiều hơn để có thể áp dụng trong công việc.

designer đà nẵng

Bây giờ, cùng Enouvo Space điểm qua những kiến thức hay ho mà bạn có thể áp dụng từ chia sẻ của anh Sao nhé!

I. Suy nghĩ thái quá

1. Overthinking là gì?

Overthinking có nghĩa là nghĩ quá lên mọi chuyện, phóng đại tiểu tiết, suy nghĩ về những thứ không xảy ra. Luôn tự đào một vòng luẩn quẩn trong tâm trí mà không có hồi kết, không có giải pháp nào được đưa ra. 

Theo một nghiên cứu thì có tới 73% người trưởng thành bị mắc kẹt với việc suy nghĩ quá mức

2. Vài dấu hiệu của Suy nghĩ thái quá

  • Lo lắng những điều mình không thể kiểm soát 
  • Trì hoãn quyết định và tiếp tục tìm kiếm thêm sự lựa chọn 
  • Tập trung vào những khiếm khuyết và sai lầm của bản thân 
  • Vẽ ra những suy nghĩ và hành động của người khác

3. Các loại Suy nghĩ thái quá

  • Rumination – “Suy nghĩ tiêu cực không lối thoát”
  • Future Tripping – “Lo xa, vẽ ra viễn cảnh tồi tệ”
  • Analysis Paralysis – “Tê liệt phân tích” (dậm chân tại chỗ)

4. Vài cách khắc phục Suy nghĩ thái quá 

  • Tự đặt ra hạn chế cho bản thân để hoàn thành công việc tốt hơn 
  • Bớt cầu toàn lại, đôi khi số lượng tốt hơn chất lượng (Done than perfect) 
  • Kiểm soát nỗi sợ hãi của bạn tốt hơn 
  • Đón nhận phê bình/chỉ trích một cách chuyên nghiệp 
  • Tập cách đưa ra quyết định nhanh hơn với các tiêu chuẩn, quy tắc 
  • Tin vào trực giác cho các quyết định nhỏ
  •  Quản lý năng lượng cơ thể tốt hơn với các quyết định có kế hoạch, yêu bản thân hơn 
  • Đổi ngôi: gọi tên mình khi mắc kẹt trong suy nghĩ thái quá 
  • Theo dõi suy nghĩ của bạn bằng nhật ký “Tâm sự tuổi hồng” với người bạn tin tưởng để được tư vấn với góc nhìn mới mẻ

II. Thiên kiến trong thiết kế (UX)

1. Thiên kiến là gì?

Thiên kiến là ủng hộ hoặc có thành kiến đối với điều gì đó, một người nào đó dựa trên những thông tin hạn chế làm giảm đi khả nằng phán đoán và ra quyết định. Vì vậy nếu bạn nhận biết được sự thiên vị trong quá trình thiết kế của mình thì có thể ngăn chặn những thành kiến giúp quá trình nghiên cứu có tính chính xác cao hơn.

“Là con người, thiên kiến là điều đương nhiên. Nhận biết và điều khiển thiên kiến mới quan trọng”

2. Các kiểu Thiên kiến phổ biến trong thiết kế UX 

  • Thiên kiến xác nhận – Confirmation bias 
  • Khuynh hướng đồng thuận giả – False consensus bias 
  • Xu hướng gần nhất – Recency bias 
  • Thiên vị ưu tiên – Primacy bias 
  • Thành kiến ngầm – Implicit bias 
  • Nguỵ biện chi phí chìm – The sunk cost fallacy 

3. Khái niệm và vài cách khắc phục các kiểu Thiên kiến

3.1 Thiên kiến xác nhận – Confirmation bias

Sự thiên vị này xảy ra khi bạn bắt đầu tìm kiếm bằng chứng để chứng minh một giả thuyết mà bạn có.

Cách khắc phục:

  • Đặt những câu hỏi mở 
  • Tích cực lắng nghe
  • Nghiên cứu số lượng đủ lớn
  • Tìm kiếm phản hồi mang tính xây dựng

3.2 Khuynh hướng đồng thuận giả – False consensus bias

Khuynh hướng đồng thuận giả xảy ra khi chúng ta đánh giá quá cao số lượng người sẽ đồng ý với ý tưởng hoặc thiết kế của chúng ta.

Cách khắc phục:

  • Nêu rõ các giả định của mình. 
  • Tránh vội vàng đưa ra kết luận 
  • Tránh dựa theo bài học trong quá khứ 
  • Nghiên cứu số lượng đủ lớn

3.3 Xu hướng gần nhất – Recency bias 

Bạn dễ dàng nhớ những gì mà mình nghe trong một cuộc hội thoại gần nhất. Bạn cũng có xu hướng nhớ nhất người mình gặp đầu tiên trong các buổi phỏng vấn.

Cách khắc phục:

  • Ghi chú hoặc ghi âm toàn bộ cuộc hội thoại 
  • Phỏng vấn mọi người theo một cách như nhau, với kịch bản được chuẩn bị chu đáo nhất

3.4 Thành kiến ngầm – Implicit bias

Thành kiến vô thức là kết quả của việc bộ não hoạt động tự động để đưa ra quyết định mà không cần suy nghĩ.

Cách khắc phục:

  • Tự đánh giá hành vi của bản thân 
  • Nhờ người khác chỉ ra sự thiên vị của mình 
  • Cân nhắc kỹ các quyết định

3.5 Nguỵ biện chi phí chìm – The sunk cost fallacy

Chúng ta có xu hướng sử dụng thiết kế xấu vì đã dành nhiều giờ để làm việc trên tính năng đó, bạn sẽ muốn gắn bó với nó ngay cả khi nó hóa ra là một ý tưởng tồi. 

Cách khắc phục:

  • Chia nhỏ dự án ra các giai đoạn nhỏ 
  • Lên danh sách các tính năng mà bạn dễ dàng ra quyết định tiếp tục hay bỏ đi. 
  • Áp dụng mô hình Agile vào thiết kế

III. Hội chứng Kẻ mạo danh

1. Hội chứng Kẻ mạo danh là gì?

Người có hội chứng này thường tự thuyết phục rằng họ không thông minh, sáng tạo hay tài năng như thực tế, mọi thành công là do may mắn có được, hoặc người khác giúp đỡ. Họ thậm chí chờ đợi người khác phát hiện ra sự kém cỏi của mình.

2. Ảnh hưởng của Hội chứng Kẻ mạo danh 

Hội chứng này tác động đến mọi người ở mọi lứa tuổi, giới tính, và nền tảng kinh tế xã hội khác nhau. Trên thực tế, nam giới có thể có những phản ứng nghiêm trọng hơn khi phải đối mặt với hội chứng này, chẳng hạn như lo lắng, căng thẳng gia tăng, khiến họ hoạt động kém hiệu quả hơn, và cũng dễ bị trầm cảm hơn.

3. Năm nhóm phụ của Hội chứng Kẻ mạo danh

3.1 Người cầu toàn (The Perfectionist) 

3.2 Siêu nhân (Superman / Superwoman) 

3.3 Thiên tài bẩm sinh (The Natural Genius) 

3.4 Người đơn độc (The Soloist) 

3.5 Chuyên Gia (The Expert)

4. Vài cách để vượt qua Hội chứng Kẻ mạo danh 

  • Chú ý những tình huống có thể kích hoạt hội chứng mạo danh để xử lý 
  • Ghi nhận những thành công của bản thân 
  • Nói chuyện với chính mình một cách tử tế 
  • Tìm kiếm hỗ trợ từ bạn bè, đồng nghiệp 
  • Tập làm quen và thoải mái hơn với thất bại 
  • Tránh cầu toàn trong mọi việc/bỏ chủ nghĩa hoàn hảo

Mong rằng bài viết này đã mang lại những kiến thức bổ ích hỗ trợ bạn trong công việc và cuộc sống. Để cập nhật nhanh nhất chuỗi sự kiện #EnouvoTGIS, đừng quên theo dõi fanpage Enouvo Space và trang sự kiện tại đây!

Nguồn tham khảo: Interaction Design Foundation, Asana, Time, Coursera, Vietcetera, Google Design, TechCrunch.

46 / 54

Trả lời